Ηλεκτρολογικό Σχέδιο ΔΕΔΔΗΕ: Μονογραμμικό, Κάτοψη και Πότε Ζητείται

Το ηλεκτρολογικό σχέδιο που ζητά ο ΔΕΔΔΗΕ είναι το μονογραμμικό σχέδιο του πίνακα μαζί με την κάτοψη της εγκατάστασης, και συνοδεύει την Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη (ΥΔΕ) σε κάθε νέα παροχή, επαύξηση ή τροποποίηση. Δείχνει με σύμβολα πώς φτάνει το ρεύμα από τον μετρητή στον πίνακα και από εκεί σε κάθε κύκλωμα του σπιτιού. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι περιέχει, πώς το διαβάζετε και τι γίνεται όταν το σπίτι σας δεν έχει κανένα σχέδιο.

Τι είναι το μονογραμμικό ηλεκτρολογικό σχέδιο

Το μονογραμμικό σχέδιο είναι η απλοποιημένη απεικόνιση του ηλεκτρολογικού πίνακα, όπου κάθε κύκλωμα σχεδιάζεται ως μία γραμμή ανεξάρτητα από το πόσους αγωγούς έχει στην πράξη. Ένα κύκλωμα με φάση, ουδέτερο και γείωση εμφανίζεται ως μία γραμμή με ένδειξη του πλήθους των αγωγών και της διατομής τους. Έτσι ο ηλεκτρολόγος, ο ελεγκτής του ΔΕΔΔΗΕ ή ο επόμενος τεχνικός που θα ανοίξει τον πίνακα βλέπει σε μία σελίδα ολόκληρη τη λογική της εγκατάστασης.

Ένα πλήρες μονογραμμικό σχέδιο κατοικίας περιλαμβάνει, από πάνω προς τα κάτω, τα εξής στοιχεία:

• Παροχή: ο μετρητής του ΔΕΔΔΗΕ, το είδος της παροχής (μονοφασική ή τριφασική) και η γραμμή τροφοδοσίας προς τον πίνακα με τη διατομή της.
• Γενικός διακόπτης: ο διακόπτης που απομονώνει ολόκληρη την εγκατάσταση, με το ονομαστικό του ρεύμα.
• Ρελέ διαρροής (ΔΔΡ): η αντιηλεκτροπληξιακή διάταξη, με την ευαισθησία της, που προστατεύει τα κυκλώματα από ρεύματα διαρροής προς τη γη.
• Ασφάλειες ή μικροαυτόματοι ανά κύκλωμα: ένας για κάθε γραμμή (φωτισμός, πρίζες, κουζίνα, θερμοσίφωνας, κλιματιστικά), με το ονομαστικό ρεύμα και τον τύπο χαρακτηριστικής.
• Διατομές καλωδίων: η διατομή κάθε γραμμής σε τετραγωνικά χιλιοστά, που πρέπει να ταιριάζει με την ασφάλεια που την προστατεύει.
• Γείωση: ο τρόπος γείωσης της εγκατάστασης, ο αγωγός γείωσης και η ισοδυναμική σύνδεση.

Μονοφασικός και τριφασικός πίνακας στο σχέδιο

Η διαφορά μονοφασικού και τριφασικού πίνακα στο μονογραμμικό σχέδιο βρίσκεται στην είσοδο της παροχής και στον τρόπο που μοιράζονται τα κυκλώματα στις φάσεις. Στο μονογραμμικό σχέδιο μονοφασικού πίνακα η παροχή μπαίνει με μία φάση και ουδέτερο στα 230V, ο γενικός διακόπτης και το ρελέ διαρροής είναι διπολικά, και όλα τα κυκλώματα κρέμονται από την ίδια φάση.

Στο μονογραμμικό σχέδιο τριφασικού πίνακα η παροχή μπαίνει με τρεις φάσεις και ουδέτερο στα 400V, ο γενικός διακόπτης και το ρελέ διαρροής είναι τετραπολικά, και τα μονοφασικά κυκλώματα κατανέμονται ισορροπημένα στις τρεις φάσεις. Το σχέδιο σημειώνει σε ποια φάση ανήκει κάθε γραμμή (L1, L2, L3), ενώ οι τριφασικές καταναλώσεις, όπως κουζίνα με τριφασική σύνδεση, αντλία θερμότητας ή φορτιστής ηλεκτρικού αυτοκινήτου, σχεδιάζονται με τριπολική ασφάλεια. Αν σκέφτεστε τριφασική παροχή, ο οδηγός μας για την αλλαγή ηλεκτρολογικού πίνακα εξηγεί τι αλλάζει στον εξοπλισμό.

Η κάτοψη: πού βρίσκεται το κάθε τι

Η κάτοψη είναι το δεύτερο μισό του ηλεκτρολογικού σχεδίου και δείχνει τη θέση κάθε πρίζας, φωτιστικού, διακόπτη και του πίνακα πάνω στο αρχιτεκτονικό σχέδιο του σπιτιού. Ενώ το μονογραμμικό απαντά στο «τι υπάρχει στον πίνακα», η κάτοψη απαντά στο «πού πάει το καθένα».

Σε μια σωστή κάτοψη θα δείτε τα εξής:

• Τη θέση του πίνακα και του μετρητή.
• Κάθε πρίζα, με ένδειξη αν είναι απλή, με γείωση (σούκο) ή τριφασική.
• Κάθε φωτιστικό σημείο και τον διακόπτη που το ελέγχει, με ένδειξη για αλέ ρετούρ ή dimmer.
• Ειδικές καταναλώσεις: θερμοσίφωνας, κουζίνα, κλιματιστικά, πλυντήρια, θερμαντικά σώματα.
• Τον αριθμό κυκλώματος δίπλα σε κάθε σημείο, ώστε να αντιστοιχίζεται με την ασφάλεια στο μονογραμμικό.
• Τις οδεύσεις των καλωδίων, όταν το σχέδιο είναι αποτύπωσης (as-built).

Πολυγραμμικό ή μονογραμμικό: ποια η διαφορά

Το πολυγραμμικό σχέδιο ηλεκτρολογικού πίνακα σχεδιάζει κάθε αγωγό ξεχωριστά, ενώ το μονογραμμικό συμπτύσσει όλους τους αγωγούς ενός κυκλώματος σε μία γραμμή. Στο πολυγραμμικό βλέπετε τη φάση, τον ουδέτερο και τη γείωση ως τρεις διακριτές γραμμές, με κάθε ακροδέκτη και κάθε σύνδεση στο ρελέ ή στην ασφάλεια σχεδιασμένη αναλυτικά.

Το πολυγραμμικό χρησιμοποιείται από τον πινακά που συρματώνει τον πίνακα και σε πίνακες αυτοματισμού με πολλές συνδέσεις. Για την κατάθεση στον ΔΕΔΔΗΕ και την τεκμηρίωση της κατοικίας αρκεί το μονογραμμικό, γιατί δίνει όλη την πληροφορία προστασίας και διατομών χωρίς να φορτώνει τη σελίδα.

Πώς διαβάζετε ένα ηλεκτρολογικό σχέδιο

Ένα ηλεκτρολογικό σχέδιο διαβάζεται από την παροχή προς τις καταναλώσεις, ακολουθώντας τη ροή του ρεύματος και αντιστοιχίζοντας τα σύμβολα με τα εξαρτήματα του πίνακα. Τα σύμβολα είναι τυποποιημένα κατά IEC και το υπόμνημα του σχεδίου τα εξηγεί, οπότε αρκεί να ξέρετε τι ψάχνετε.

1. Ξεκινήστε από την κορυφή. Εκεί είναι ο μετρητής και η γραμμή παροχής. Δείτε αν γράφει μονοφασική ή τριφασική και ποια διατομή έχει το καλώδιο τροφοδοσίας.
2. Βρείτε τον γενικό διακόπτη και το ρελέ διαρροής. Σχεδιάζονται αμέσως μετά την παροχή. Το ρελέ διαρροής έχει το δικό του σύμβολο με την ένδειξη της ευαισθησίας. Αν θέλετε να καταλάβετε τι κάνει, διαβάστε τον οδηγό μας για το ρελέ διαρροής.
3. Ακολουθήστε κάθε κλάδο. Κάθε γραμμή που φεύγει προς τα κάτω είναι ένα κύκλωμα. Δίπλα της γράφει ο αριθμός κυκλώματος, η ασφάλεια (π.χ. μικροαυτόματος με ονομαστικό ρεύμα και χαρακτηριστική B ή C), ο τύπος καλωδίου και η διατομή.
4. Διαβάστε την περιγραφή. Στο τέλος κάθε κλάδου αναγράφεται η κατανάλωση που εξυπηρετεί: φωτισμός σαλονιού, πρίζες κουζίνας, θερμοσίφωνας, κλιματιστικό.
5. Αντιστοιχίστε με την κάτοψη. Ο αριθμός κυκλώματος που βλέπετε στο μονογραμμικό εμφανίζεται δίπλα στις πρίζες και τα φωτιστικά της κάτοψης. Έτσι ξέρετε ποια ασφάλεια «κόβει» ποιο δωμάτιο.

Πότε ζητά ο ΔΕΔΔΗΕ ηλεκτρολογικό σχέδιο

Ο ΔΕΔΔΗΕ ζητά ηλεκτρολογικό σχέδιο κάθε φορά που απαιτείται ΥΔΕ, δηλαδή σε νέα παροχή, σε επαύξηση ισχύος, σε τροποποίηση της σύνδεσης και σε επανασύνδεση μετά από μακρόχρονη διακοπή. Το σχέδιο είναι αναπόσπαστο μέρος του φακέλου της ΥΔΕ, μαζί με το πρωτόκολλο ελέγχου και την έκθεση παράδοσης της εγκατάστασης.

• Νέα παροχή: για νεόδμητο κτίριο ή για χώρο που ηλεκτροδοτείται πρώτη φορά. Το σχέδιο περιγράφει ολόκληρη την εγκατάσταση από την αρχή.
• Επαύξηση ισχύος: όταν αλλάζετε από μονοφασική σε τριφασική ή ανεβαίνετε σε μεγαλύτερη ισχύ παροχής. Το σχέδιο πρέπει να δείχνει τον νέο πίνακα, τη νέα γραμμή τροφοδοσίας και τη νέα κατανομή κυκλωμάτων.
• Τροποποίηση σύνδεσης: μεταφορά μετρητή, διαχωρισμός ή ενοποίηση παροχών, αλλαγή θέσης πίνακα.
• Έλεγχος παροχής: όταν ο ΔΕΔΔΗΕ κάνει επιτόπιο έλεγχο, συγκρίνει το σχέδιο με αυτό που βλέπει στον πίνακα. Αν δεν ταιριάζουν, η ΥΔΕ δεν γίνεται δεκτή.

Η αίτηση και η κατάθεση της ΥΔΕ με τα σχέδια γίνονται πλέον ηλεκτρονικά. Ο ιδιοκτήτης δεν χρειάζεται να πάει σε γραφείο του ΔΕΔΔΗΕ, ο αδειούχος ηλεκτρολόγος υποβάλλει τον φάκελο ψηφιακά μέσω του λογαριασμού του και ο ιδιοκτήτης λαμβάνει τον αριθμό αιτήματος για να παρακολουθεί την πορεία. Για τη διαδικασία, το κόστος και τη διάρκεια ισχύος της ΥΔΕ, δείτε το ξεχωριστό άρθρο μας για την ΥΔΕ, εδώ μένουμε στο ίδιο το σχέδιο.

Ποιος συντάσσει το σχέδιο

Μόνο αδειούχος ηλεκτρολόγος εγκαταστάτης

Το ηλεκτρολογικό σχέδιο για τον ΔΕΔΔΗΕ συντάσσεται και υπογράφεται από αδειούχο ηλεκτρολόγο εγκαταστάτη, ο οποίος αναλαμβάνει και την ευθύνη ότι η εγκατάσταση αντιστοιχεί σε αυτό που σχεδίασε. Ένα σχέδιο από τρίτο, χωρίς άδεια και χωρίς επιτόπιο έλεγχο, δεν έχει καμία αξία για την υπηρεσία και δεν σας καλύπτει σε περίπτωση ατυχήματος ή ζημιάς.

Ο ηλεκτρολόγος δεν αντιγράφει απλώς τον πίνακα. Ελέγχει ότι κάθε ασφάλεια ταιριάζει με τη διατομή που προστατεύει, ότι το ρελέ διαρροής καλύπτει τα κυκλώματα που πρέπει, ότι υπάρχει γείωση και μετρά την αντίσταση μόνωσης και γείωσης. Αν κάτι δεν είναι σύμφωνο με το ΕΛΟΤ HD 384, πρώτα διορθώνεται και μετά σχεδιάζεται. Γι’ αυτό η σύνταξη σχεδίου πολλές φορές συνδυάζεται με περιοδικό έλεγχο της εγκατάστασης.

Παλιό σπίτι χωρίς σχέδια: τι γίνεται

Όταν ένα σπίτι δεν έχει καθόλου ηλεκτρολογικά σχέδια, ο ηλεκτρολόγος κάνει αποτύπωση της υπάρχουσας εγκατάστασης και συντάσσει σχέδιο as-built, δηλαδή σχέδιο του πώς είναι πραγματικά και όχι του πώς έπρεπε να είναι. Αυτή είναι η συνηθέστερη περίπτωση σε κατοικίες της Θεσσαλονίκης που χτίστηκαν πριν από δεκαετίες και έχουν αλλάξει χέρια πολλές φορές.

Η αποτύπωση ξεκινά από τον πίνακα: καταγράφονται όλες οι ασφάλειες, το ρελέ, οι διατομές των καλωδίων που φεύγουν και, με δοκιμές κύκλωμα προς κύκλωμα, ποια πρίζα και ποιο φωτιστικό τροφοδοτεί το καθένα. Το δύσκολο σημείο είναι οι οδεύσεις μέσα στους τοίχους, που δεν φαίνονται και συχνά δεν ακολουθούν καμία λογική. Εκεί χρησιμοποιούμε ανίχνευση καλωδίων με ηλεκτρομαγνητικό ανιχνευτή και θερμοκάμερα, ώστε να αποτυπωθεί η πραγματική πορεία κάθε γραμμής χωρίς να ανοιχτεί τοίχος.

Ηλεκτρολογικό σχέδιο στη Θεσσαλονίκη από την TASY

Η TASY συντάσσει μονογραμμικά σχέδια και κατόψεις για κατοικίες, επαγγελματικούς χώρους και βιομηχανικές εγκαταστάσεις στη Θεσσαλονίκη, τόσο για νέες παροχές όσο και για αποτύπωση υπαρχόντων κτιρίων. Κάθε εγκατάσταση που παραδίδουμε συνοδεύεται από ηλεκτρολογικά σχέδια, πρωτόκολλα μετρήσεων και φάκελο παράδοσης σύμφωνα με το ΕΛΟΤ HD 384. Όπου δεν υπάρχουν σχέδια, συνδυάζουμε την αποτύπωση με ανίχνευση καλωδίων και, αν χρειάζεται, με αποκατάσταση ελλείψεων στον πίνακα πριν από την κατάθεση.

Χρειάζεστε σχέδιο για ΥΔΕ, επαύξηση ή αποτύπωση παλιάς εγκατάστασης; Επικοινωνήστε μαζί μας για δωρεάν εκτίμηση και προσφορά.

Συχνές Ερωτήσεις

Τι είναι το ηλεκτρολογικό σχέδιο ΔΕΔΔΗΕ και τι περιλαμβάνει;

Είναι το μονογραμμικό σχέδιο του πίνακα και η κάτοψη της εγκατάστασης που συνοδεύουν την ΥΔΕ. Το μονογραμμικό δείχνει παροχή, γενικό διακόπτη, ρελέ διαρροής, ασφάλειες ανά κύκλωμα, διατομές και γείωση. Η κάτοψη δείχνει τις θέσεις πριζών, φωτιστικών, διακοπτών και πίνακα. Συντάσσεται από αδειούχο ηλεκτρολόγο και πρέπει να ταιριάζει με ό,τι υπάρχει στον πίνακα.

Το ηλεκτρολογικό σχέδιο κατατίθεται στο gov ηλεκτρονικά;

Ναι, η κατάθεση γίνεται ηλεκτρονικά, αλλά όχι από τον ιδιοκτήτη. Ο αδειούχος ηλεκτρολόγος υποβάλλει την ΥΔΕ μαζί με το μονογραμμικό και την κάτοψη μέσω του δικού του λογαριασμού στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΔΕΔΔΗΕ. Εσείς δίνετε τα στοιχεία της παροχής και του ακινήτου και λαμβάνετε τον αριθμό αιτήματος για να παρακολουθείτε την πορεία του.

Τι δείχνει ένα μονογραμμικό ηλεκτρολογικό σχέδιο κατοικίας;

Δείχνει σε μία σελίδα τη ροή του ρεύματος από τον μετρητή προς κάθε κύκλωμα του σπιτιού. Περιλαμβάνει τη γραμμή παροχής με τη διατομή της, τον γενικό διακόπτη, το ρελέ διαρροής, έναν μικροαυτόματο για κάθε κύκλωμα με το ονομαστικό του ρεύμα, τη διατομή κάθε γραμμής, τη γείωση και την περιγραφή της κατανάλωσης που εξυπηρετεί κάθε κλάδος.

Σε τι διαφέρει το μονογραμμικό σχέδιο τριφασικού πίνακα από το μονοφασικού;

Στο μονοφασικό η παροχή μπαίνει με μία φάση και ουδέτερο στα 230V, με διπολικό γενικό διακόπτη και ρελέ, και όλα τα κυκλώματα κρέμονται από την ίδια φάση. Στο τριφασικό η παροχή είναι τρεις φάσεις και ουδέτερος στα 400V, ο γενικός και το ρελέ είναι τετραπολικά, και το σχέδιο δείχνει σε ποια φάση ανήκει κάθε κύκλωμα και ποιες καταναλώσεις είναι τριφασικές.

Πώς διαβάζω ένα ηλεκτρολογικό σχέδιο πίνακα;

Ξεκινάτε από την παροχή στην κορυφή, εντοπίζετε τον γενικό διακόπτη και το ρελέ διαρροής και ακολουθείτε κάθε γραμμή προς τα κάτω. Δίπλα σε κάθε κλάδο γράφει ο αριθμός κυκλώματος, η ασφάλεια, η διατομή και η κατανάλωση που εξυπηρετεί. Το υπόμνημα εξηγεί τα σύμβολα, και ο αριθμός κυκλώματος σας οδηγεί στα αντίστοιχα σημεία της κάτοψης.

Πότε χρειάζεται πολυγραμμικό σχέδιο ηλεκτρολογικού πίνακα αντί για μονογραμμικό;

Το πολυγραμμικό χρειάζεται όταν πρέπει να φανεί κάθε αγωγός ξεχωριστά, δηλαδή στην κατασκευή και συρμάτωση του πίνακα και σε πίνακες αυτοματισμού με πολλές συνδέσεις. Για την κατάθεση στον ΔΕΔΔΗΕ και την τεκμηρίωση μιας κατοικίας αρκεί το μονογραμμικό, που δίνει όλη την πληροφορία προστασίας και διατομών σε πιο συνοπτική μορφή.

Τι ελέγχει ο ΔΕΔΔΗΕ στον έλεγχο παροχής και στα αιτήματα με ΥΔΕ;

Ελέγχει ότι ο φάκελος είναι πλήρης, δηλαδή ΥΔΕ, μονογραμμικό, κάτοψη και πρωτόκολλο μετρήσεων, και ότι ο ηλεκτρολόγος που υπογράφει έχει άδεια. Σε επιτόπιο έλεγχο συγκρίνει το σχέδιο με τον πραγματικό πίνακα: είδος παροχής, γενικός διακόπτης, ρελέ διαρροής και γείωση. Αν το σχέδιο δεν ταιριάζει με την εγκατάσταση, το αίτημα απορρίπτεται και ζητούνται διορθώσεις.